مرکز علم مواد ایرانیان

پارامتر شبکه در مواد-مقدمه

تفاوت اساسی ميان تک کريستال ، پلی کريستال و جامدات آمورف در اندازه فاصله ايست که اتمها با يک تقارن انتقالی به اتم ديگر مرتبط ميشوند . تک کريستالها دارای نظم پر دامنه نا محدود ، پلی کريستالها دارای تناوب در محدوده های خاص (محدوده فازی ) و جامدات آمورف ( همچنين مايعات ) دارای نظم کم دانه ميباشند .

- يک تک کريستال ايده آل دارای يک ساختار اتمی است که در سراسر حجم تک کريستال تکرار ميشود . اين روند بگونه ايست که در شبکه های نامحدود ، هر اتم با يک تقارن انتقالی با هر اتم معادل ديگر در ساختار مرتبط شده است .

- ساختار يک جامد پلی کريستال از تعدادی دانهء متبلور تشکيل شده است .هر دانه را ميتوان به يک تک کريستال که ساختار اتمی آن نظم پردامنه است تشبيه کرد . در يک جامد پلی کريستال ايزوتروپ که خواص آن در جهات مختلف متفاوت است ، هيچ ارتباطی ميان دانه های همسايه وجود ندارد .بنابراين ، اگر فواصل اتمی به اندازه کافی بزرگ باشد هيچ تناوبی در سرتاسر نمونه پلی کريستال وجود نخواهد داشت .

- مواد آمورف ، مانند شيشه ، در هيچ جهتی دارای نظم پر دامنه نبوده بنابراين تقارن انتقالی هم ندارند . ساختار يک جامد آمورف (و يک مايع حقيقی ) در عمل بصورت اتفاقی نيست بلکه فاصله بين اتمها در ساختار به خوبی مشخص شده اند و مانند فواصل در داخل کريستال هستند .

به همين علت مايعات و کريستالها چگالی مشابه دارند ، هر دو نظم کم دامنه دارند که باعث ثابت نگه داشتن فاصله بين اتمها می شود ، اما در عين حال کريستالها دارای نظم پر دامنه هستند .

جامد آمورف	پلی کريستال	تک کريستال
نا منظم	نظم پر دامنه در هر دانه	نظم پر دامنه در سرتاسرحجم